ابزار رایگان وبلاگ

window.addEvent('domready', function() { var myMenu = new MenuMatic(); });

آب و هوای شهمیرزاد(عوامل و عناصر موثر بر آب و هوا،انواع بادهای محلی )

نه تنها درکشور پهناوری چون ایران می توان تنوع اقلیمی را دریک فصل از سال در نقاط مختلف آن مشاهده نمود بلکه در منطقه ای به وسعت استان سمنان که از یکسو به رشته کوه ها ی سربه فلک کشیده البرز و از سوی دیگر به دشت پهناور کویر گسترش دارد نیز می توان در نواحی مختلف آن شرایط اقلیمی متفاوتی را مشاهده کرد.بنابراین در استان پهناور سمنان با اقلیم گرم و خشک کویری به خرده اقلیم هایی برخورد می کنیم که در جای خود قابل توجه و تامل است.یکی از مناطق خوش آب و هوا و ییلاقی استان سمنان شهر شهمیرزاد و حومه آن می باشد که با آب و هوای سرد و نیمه مرطوب زمستانی و ملایم و مطبوع تابستانی جایگاه برجسته ای در سطح استان و کشور دارد.

عواملی چند بر شکل گیری آب و هوای دلپذیر و مطبوع شهمیرزاد موثر بوده است که عبارتند از:

الف: عرض جغرافیایی :کشور ایران بین عرض های جغرافیایی ° ۴۰- °۲۵ درجه شمالی گسترش دارد وشهر شهمیرزاد در عرض جغرافیایی ’۴۶° ۳۵ شمالی  نسبت  به خط استوا واقع شده  است  بنابراین چون در مناطق شمالی کشورهنگام ظهرتابش آفتاب نسبت به نواحی جنوب ایران مایل تر است این مناطق از گرمای کمتری برخودار می گردند ، نتیجه اینکه  هر چه عرض جغرافیایی یک محل بیشتر باشد دمای هوا با توجه به تابش مایل آفتاب کمتر و تغییرات سالانه آن بیشتر خواهد بود که شهمیرزاد نیز از این قاعده مستثنی نیست.

ب: دوری از منابع رطوبت و دریا: نزدیکی نواحی به دریاها از دو جهت قابل توجه است رطوبت دریا موجب اعتدال آب و هوا در طول سال می گردد و از سوی دیگر رطوبت موجود در اتمسفر از شدت تابش آفتاب در روز و از خروج حرارت و تشعشع در شب جلو گیری می کند شهر شهمیرزاد از دریاهای جنوب ایران بسیار فاصله داشته و بهره ای از رطوبت آن کسب نمی کند. علیرغم نزدیکی این منطقه به دریای خزر بدلیل دیواره رشته کوه البرز گاهی اوقات شاهد بارش های سیکلونی یا کم فشار از سمت دریای خزر در این منطقه هستیم که مقدار آن بسیار کم است.

ج: ارتفاع مکان: مناطق کوهستانی و بلند دارای دمای معتدل تر و از بارش باران و برف  بیشتری نسبت به مناطق پست و هموار مجاور هم عرض خود برخوردارند. از نظر اکولوژیکی عامل ارتفاع در مقابل شرایط خشکی و افزایش دما نقش تعدیل کننده ای دارد، بدین ترتیب که به ازای هر ۱۰۰۰متر افزایش ارتفاع به طور متوسط ۶ درجه سانتیگراد دمای هوا کاهش می یابد. از سوی دیگر با وجود ارتفاعات، رطوبت موجود در هوا متراکم گشته و پس از صعود در ارتفاعات و تشکیل ابر فرایند بارش شکل می یابد .در کشور ایران بیش از ۳۰۰شهر در نواحی کوهپایه ای با ارتفاع ۲۱۵۰- ۹۰۰متر از سطح دریا واقع شده اند که حاکی از مساعدت شرایط زیستی ،محیطی ،طبیعی این نقاط ارتفاعی است بنابراین هر چه ارتفاع یک مکان نسبت به سطح دریا بالاتر باشد میانگین دمای هوا کمتر و میانگین بارش بیشتر خواهد بود. ارتفاع شهمیرزاد از سطح دریا ۲۱۰۰ متر می باشد نتیجه اینکه اثرات متقابل شرایط ارتفاعی و دما و رطوبت بر یکدیگر در چشم انداز طبیعی و زیستی شهر شهمیرزاد نمودی مشخص و چشمگیر دارد .

د:جهت و امتداد کوه ها: وجود رشته کوه های البرز در شمال استان سمنان با جهت غربی – شرقی مانند دیواری بلند که مانع از ورود رطوبت دریای خزر به نواحی داخلی ایران شده  موجب می گردد تا دامنه های جنوبی البرز  از جمله شهمیرزاد که در کوهپایه البرز واقع شده است از رطوبت دریای مازندران کمترین بهره را ببرد.

ه: توده های هوایی: توده هوا به حجم بزرگی از هوا گفته می شود که دارای رطوبت و دمای یکسان در جهت افقی آن باشد.گاهی وسعت یک توده هوا به صدها کیلومتر مربع و ارتفاع آن به هزاران متر می رسد.بسیاری از پدیده های جوی از قبیل گرم و سرد شدن شبانه روزی هوا،طوفانها و …….مربوط به وجود توده های هوا و حرکت آنها است.مهمترین توده های هوایی که استان سمنان و شهمیرزاد را تحت تاثیر خود قرار می دهند عبارتند از :

۱)توده هوای سرد جنب قطبی: مبدا حرکت این توده هوا با ویژگی یک هوای سرد وسنگین  از روسیه شمالی و سیبری می باشد این توده هوا در فصل های سرد سال (پاییز و زمستان و گاهی اوایل بهار) به عرض های جغرافیایی پایین تر از جمله شهمیرزاد کشیده می شود(البته این توده هوا تا نواحی مرکزی ایران نیز نفوذ می کند)با توجه به اینکه این توده هوا با ویژگی بسیار سرد و خشک وارد استان سمنان می گردد در ارتفاعات البرز از جمله شهمیرزاد در صورت وجود رطوبت موجب بارش برف سنگین ،سردی هوا و یخبندان می گردد.در برخی از سال ها این توده هوا در اوایل فصل بهار گسترش می یابد که مصادف با شکوفه دادن درختان مثمر باغی است این مسئله موجب یخ زدگی شکوفه ها گشته و خسارت فراوانی به محصولات باغی و کشاورزی منطقه وارد می کند.

۲)توده هوای مرطوب مدیترانه ای:مبدا حرکت این توده هوا با ویژگی ملایمت و باران زایی از دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس می باشد.این توده هوا اغلب در فصول سرد سال از غرب ایران وارد کشور شده وپس از برخورد و صعود به ارتفاعات زاگرس بارش فراوانی در غرب کشور موجب می شود.با حرکت این توده هوا از غرب به شرق تمام مناطق ایران از جمله شهمیرزاد از آن بهره مند گشته و از آنجا که شهمیرزاد یک منطقه کوهستانی و سرد است در فصل زمستان بیشتر بارش ها به صورت برف رخ می دهد. لازم به ذکر است که بیشترین بارش های شهمیرزاد از توده هوای مرطوب مدیترانه ای است.

۳)توده هوای پرفشار جنب حاره ای: در فصل تابستان نواحی مرکزی ایران تحت تاثیر توده هوای پرفشار جنب حاره ای با ویژگی گرم وخشک  قرار می گیرد .زبانه نفوذ این توده هوا سراسر استان سمنان به ویژه نواحی مرکزی و جنوبی استان است در این زمان حتی شهرهای کوهپایه ای مانند شهمیرزادنیز از تاثیر این توده هوا در امان نبوده  و موجب افزایش دما و خشکی هوا در کوتاه مدت می گردد.

آب و هوا و اقلیم هر منطقه ،تابع دو عنصر اصلی دما و بارش است .از آنجا که مقدار بارندگی ،رطوبت و دمای هوا در مناطق مختلف کشور از جمله استان سمنان در قسمت های مختلف آن متفاوت است بنابراین در مناطق مختلف استان ،آب و هواهای متفاوتی شکل می یابد.

برای تشخیص نوع آب و هوای شهمیرزاد به بررسی دو عنصر بارش و دما در این منطقه می پردازیم:

الف)بارش:با توجه به نقش ارتفاعات کوهستانی البرز که شهمیرزاد در دامنه جنوبی آن واقع شده است وهمچنین جهت قرار گیری رشته کوه البرز در افزایش جذب رطوبت و نزولات جوی میانگین بارندگی  سالانه شهمیرزادحدود ۳۰۰میلی متر است،که بیشتر بارندگی ها در فصول سرد سال یعنی پاییز و زمستان به صورت برف  و در بعضی از سالها در فصل بهار بصورت باران اتفاق می افتد.عمده ترین توده  هوایی که از نظر بارشی منطقه شهمیرزاد را تحت تاثیر خود قرار می دهد از غرب یعنی از دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس می باشد.

*****************ماخذ : سازمان هواشناسی سمنان

ب)دما: با توجه به نقش ارتفاعات در کاهش دما (به ازای هر ۱۰۰۰متر افزایش ارتفاع ۶ درجه سانتی گراد کاهش دما) نواحی کوهپایه ای البرز مانند شهمیرزاد از دمای هوای کمتری نسبت به مناطق پست و هموار مجاور خود برخوردارند .نظر با اینکه شهمیرزاد در ارتفاع ۲۱۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد بنابراین دارای میانگین دمای کمتری نسبت به مناطق پست و هموار مجاور خود می باشد.

بنابراین میانگین دمای سالانه شهر شهمیرزاد ۸/۳ درجه سانتیگراد،میانگین دمای گرمترین ماه سال یعنی تیر ۲۱ درجه سانتیگراد ،میانگین دمای سردترین ماه سال یعنی دی ۴- درجه سانتیگراد می باشد.

دامنه تغییرات میان حداقل ها و حد اکثر های مطلق نیز در مطالعات اقلیمی هر منطقه مهم است بنابراین حداقل مطلق دما در سردترین ماه سال ۱۶- درجه سانتیگراد و حداکثر مطلق دما در گرمترین ماه سال ۳۴درجه سانتیگراد می باشد در نتیجه دامنه تغییرات میان حداقل و حداکثر مطلق دما در ایستگاه شهمیرزاد به ۵۰درجه سانتیگراد می رسد.

*******************ماخذ: سازمان هواشناسی سمنان

باد های محلی شهمیرزاد و علل وزش آنها:

بادهای محلی به بادهایی گفته می شوند که در بعضی مناطق با تناوب منظمی می وزند.حوزه گسترش این بادها محدود بوده و غالبا اسامی محلی دارند .علت عمده ایجاد این بادها اختلاف های حرارتی (دما) است .به دلیل تنوع ناهمواری ها یعنی وجود کوهستان البرز و دشت های کوچک وبزرگ در مجاورت آن همواره در مناطق مختلف با مراکز فشار یعنی فرا بار کوهستان (البرز) وفروبار دشت های کوچک وبزرگ روبه رو می شویم که موجب پیدایش بادها ی محلی می گردد.مهم ترین بادهای محلی شهمیرزاد عبارتند از:

الف) باد تورانه(تورنه) : منشاء وزش این باد حرکت هوای مرطوب فاقد فعالیت بارشی از دامنه شمالی البرز به سمت دامنه جنوبی البرز از جمله شهمیرزاد است که گاهی اوقات وزش این باد تا سه شبانه روز به طول می انجامد و موجب سردی هوا در زمستان و خنکی هوا در تابستان می شود.(وزش این باد در کل استان سمنان محسوس است)

ب)باد راجی: باد راجی در بیشتر ماه های سال  از سمت جنوب به  سمت شمال  (شهمیرزاد)می وزد و بدلیل آنکه تحت تاثیر جریان های هوایی دشت کویر می باشد خشک و گرم است و علیرغم اینکه بیش از چند ساعت نمی وزد موجب افزایش اندک دمای هوا در فصول گرم سال در شهمیرزاد  می گردد.(۱)

ج)باد خراسانی:این باد از سمت شمال شرق (بشم و ده صوفیان) به سمت جنوب غرب (شهمیرزاد)می وزد .وزش این باد بیش تر در ماه های گرم سال بو ده  و بیشتر از  چند ساعت  طول نمی کشد.(۲)

منابع مورد استفاده آب و هوای شهمیرزاد:

*صدفی علیرضا، امکان سنجی توسعه توریسم در شهمیرزاد، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی تهران ،خرداد ۱۳۷۳

۱- لاری محمد اسماعیل ،شهمیرزاد(بهشت کویر)،انتشارات محسن،چاپ اول ،مرداد ۱۳۸۴،صفحه ۱۰۵

۲- همان منبع ،صفحه ۱۰۵

 

 

 

 

You can leave a response, or trackback from your own site.

One Response to “آب و هوای شهمیرزاد(عوامل و عناصر موثر بر آب و هوا،انواع بادهای محلی )”

  1. نیما می‌گه:

    نوشته شده است که شهر شهمیرزاد از رطوبت دربای مازندران بی بهره است و با وجود سلسله جبال البرز این امر طبیعی میباشد.آیا ایجاد دره ای مانند دره سفید رود در ارتفاعات شهمیرزاد و یادر کم عرض ترین قسمت رشته کوه البرز که در استان سمنان واقع است ممکن میباشد تا آب و هوای استان سمنان معتدل و بارندگی در این مناطق از کشورافزایش یابد.

Leave a Reply

Powered by WordPress | Designed by: free wp themes | Thanks to hostgator coupon code and cheap hosting